Leeswijzer:
Indien de lasten worden verhoogd (+), worden de uitgaven meer (Nadeel).
Indien de lasten worden verlaagd (-), worden de uitgaven minder (Voordeel).
Indien de baten worden verhoogd (+), worden de inkomsten meer (Voordeel).
Indien de baten worden verlaagd (-), worden de inkomsten minder (Nadeel).
| Voortgangsrapportage 2026-1 onderdeel 2: Financiële afwijkingen | ||||||||
| Autonome afwijkingen op bestaand beleid | ||||||||
| 1. Financiële afwijkingen per programma | ||||||||
| Programma | Onderwerp | Toelichting | Incidenteel (I) of | Lasten | Baten | |||
| Structureel (S) | ||||||||
| 1. Opgroeien in Epe | ||||||||
| Toename jongeren in jeugdzorg 2025 | In 2025 zagen we een toename van het aantal jongeren met een jeugdzorgindicatie. Zo zien we een stijging binnen de ambulante behandelproducten (zowel specialistische GGZ als niet-specialistische GGZ) en de complexe begeleidingsproducten. Dit sluit aan bij het signaal van het toegangsteam CJG dat de casuïstiek die zij binnen krijgen complexer is geworden. Met het opstellen van de begroting 2026 was deze ontwikkeling nog niet in beeld. De ontwikkeling in 2025 zet zich voort in 2026 en dit leidt tot een financieel tekort van € 653.305. Hiervoor zetten we een eerder gevormde stelpost in van € 118.220 die bedoeld is voor de toename van kosten jeugdzorg. Dit leidt tot een bijstelling van de begroting van € 535.085. De hogere lasten worden onttrokken uit de reserve risico's sociaal domein. | S | € 535.085 | € 0 | ||||
| Toename jongeren in jeugdzorg 2026 | Op basis van Q1 2026 zien we dat de stijging in jongeren met een jeugdzorgindicatie nog iets verder toeneemt. Dit zien we vooral in de ambulante behandelproducten en de complexe begeleidingsproducten. Dit leidt tot een extra financiële stijging van € 295.436. De hogere lasten worden onttrokken uit de reserve risico's sociaal domein. | S | € 295.436 | € 0 | ||||
| Onderwijsachterstandenbeleid | Rijk heeft besloten tot een verlaging van de specifieke uitkering Onderwijsachterstandenbeleid met ongeveer 10% (landelijk beleid). Hierop worden ook de uitgaven aangepast. | I | € -84.948 | € -84.948 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 212.343 | € 76.000 | ||||
| 2. Actief in Epe | ||||||||
| Renovatie sportvelden Voetbalcomplex Kweekweg | Bijdrage aan renovatie sportvelden Voetbalcomplex Kweekweg. Deze bijdrage wordt gedekt uit de reserve renovatie kunst- en natuurgrasvelden. | I | € 67.851 | € 0 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 177.691 | € 103.151 | ||||
| 3. Zorg en opvang | ||||||||
| Opvang Ontheemden Oekraïne | De prognose voor de kosten en inkomsten voor opvang Ontheemden is bijgesteld op basis van de realisatie 2025 en verwachte ontwikkelingen. | I | € 426.980 | € 407.601 | ||||
| WMO | In 2025 is sprake geweest van een groei van 11,7% in het aantal inwoners met een indicatie voor begeleiding. In de begroting was uitgegaan van een aanzienlijk lagere groei van 3,1%. Deze afwijking heeft structurele gevolgen, omdat de realisatie in 2025 doorwerkt in het begrotingsjaar 2026. De hogere lasten worden onttrokken uit de reserve risico's sociaal domein. | S | € 312.738 | € 0 | ||||
| Bij de vervoersvoorzieningen is een stijging zichtbaar. In de prognose is een groei berekend van 5% groei (volume) per maand op basis van instroom afgelopen 6 maanden. De hogere lasten worden onttrokken uit de reserve risico's sociaal domein. | ||||||||
| SPUK Inburgering | De SPUK Inburgering en Onderwijsroute is vanaf dit jaar een SPUK geworden met een nieuwe berekeningsytematiek. Hierdoor vallen de inkomsten lager uit en worden ook de lasten naar beneden bijgesteld. | I | € -189.465 | € -189.465 | ||||
| SPUK Mentale gezondheid | Vanuit de gemeente Apeldoorn (centrumgemeente) ontvangt de gemeente Epe middelen om uitvoering te geven aan transformatieplan Mentale gezondheid (2026-2027). | I | € 119.954 | € 119.954 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I | € -88.876 | € 24.500 | ||||
| 4. Leefbaar en Veilig | ||||||||
| Subsidie leefbaarheidsinitiatieven | De provincie Gelderland heeft maximaal € 175.000 subsidie toegekend voor het ondersteunen van leefbaarheidsinitiatieven gericht op sociale verbondenheid, sport, kunst en cultuur. De verwachte uitgaven en inkomsten in 2026 zijn hier opgenomen. | I | € 75.000 | € 75.000 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 34.600 | € 0 | ||||
| 5. Ruimte en Wonen | ||||||||
| Perceel Oenerweg 63-67 | Eind 2025 is een deel van het perceel Oenerweg 63-67 aangekocht. De kosten voor leegstandsbeheer van het terrein en de gebouwen die geen relatie hebben met de opvang van Oekraïense Ontheemden komen ten laste van de algemene middelen. | I | € 90.250 | € 0 | ||||
| SPUK Realisatiestimulans | De verwachte uitkering van de SPUK Realisatiestimulans op basis van het geplande aantal woningen waarvan de bouw in 2026 start. De inkomsten worden toegevoegd aan de reserve realisatiestimulans woningbouw. | I | € 0 | € 868.000 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 80.959 | € 39.038 | ||||
| 6. Epe op orde | ||||||||
| Wegwerken achterstanden onderhoud wegen. | Dit jaar wordt uitvoering gegeven aan het plan om de achterstanden van het onderhoud van wegen weg te werken. Hiervoor zijn in 2024 middelen toegevoegd aan de reserve onderhoud wegen. De extra lasten voor 2026 worden uit deze reserve gedekt. | I | € 600.000 | € 0 | ||||
| Biodiversiteit | Subsidie Uitvoeringsprogramma Biodiversiteit en landschap Epe. Deze subsidie wordt ingezet voor versterken aanleg en herstel groene dooradering Epe en de Boomfeestdag. | I | € 82.891 | € 82.891 | ||||
| Ontwikkeling energiekosten | De wereldwijde stijging van energielasten zal naar verwachting op verschillende taakvelden leiden tot hogere kosten, onder andere voor weg- en gebouwenbeheer. Op dit moment (juni) kunnen we deze effecten nog niet financieel vertalen. Bij de 2e Voortgangsrapportage 2026 verwachten we hierover meer duidelijkheid te hebben. | I | PM | PM | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 71.818 | € 20.688 | ||||
| 7. Duurzaamheid | ||||||||
| Gemeentelijk Watertakenplan 2026-2030 | In januari 2026 is het Gemeentelijk Watertakenplan 2026-2030 vastgesteld. De financiële effecten voor het jaar 2026 worden hier verwerkt. De hogere lasten voor 2026 worden volgens plan opgevangen uit de voorziening Riolering. | S | € 309.120 | € 309.120 | ||||
| Klimaat- en energietaken (CDOKE) | Via de september- en decembercirculaires van het gemeentefonds 2025 is voor 2026 een bedrag van € 1.140.075 beschikbaar gesteld voor de uitvoering van taken op het gebied van klimaat- en energiebeleid. Deze middelen worden steeds jaarlijks toegekend door het Rijk (zie ook programma .12 Algemene dekkingsmiddelen). In de komende periode wordt duidelijk in hoeverre deze middelen ingezet zullen moeten worden voor de uitvoering van de bedoelde taken. In afwachting daarvan worden de beschikaar gestelde middelen voorlopig apart gereserveerd in de begroting. Wij zullen hierover opnieuw rapporteren in de 2e Voortgangsrapportage 2026. | I | € 1.140.075 | € 0 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | S | € 16.691 | € 0 | ||||
| 8. Toezicht en handhaving | ||||||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I | € 0 | € 0 | ||||
| 9. Bedrijvigheid | ||||||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I | € 70.444 | € 0 | ||||
| 10. Weer aan het werk | ||||||||
| WSW | Jaarlijks ontvangt de gemeente Epe de Integratie Uitkering (IU) Participatie (onderdeel algemene uitkering, zie programma 12). Hieronder vallen de Wsw, beschut werk en sociale infrastructuur. De rijksbijdrage is in totaal met | S | € 189.176 | € 0 | ||||
| € 189.176 omhoog bijgesteld. Omdat een groot deel van de bijbehorende actviteiten onder Lucrato vallen, wordt ook die bijdrage verhoogd. | ||||||||
| BUIG | De huidige begroting 2026 is gebaseerd op de nader voorlopige budgetten 2025. Bij de tweede voortgangsrapportage in 2025 is het budget voor de bijstandsuitkeringen verhoogd door loon- en prijsontwikkelingen en een lichte toename van het bijstandsbestand. Dit heeft ook een financieel effect voor de begroting 2026. Daarnaast geldt ook voor 2026 een bijstelling voor loon- en prijsstijging. In totaal betekent dit een verhoging van de lasten van € 824.886. | S | € 746.716 | € 463.811 | ||||
| In de 2e voortgangsrapportage 2025 zijn de lasten van de IOAW met €78.000 omlaag bijgesteld, dit werkt structureel door. Deze regeling is specifiek voor mensen die geboren zijn voor 1965 en werkloos worden. Deze doelgroep wordt steeds kleiner en dit is zichtbaar in de realisatie. | ||||||||
| Het bijstandsbudget dat jaarlijks wordt ontvangen vanuit het Rijk is | ||||||||
| € 463.811 verhoogd. De stijgende lasten kunnen hiermee echter niet opgevangen worden. Het verschil van € 282.905 wordt daarom onttrokken uit de reserve BUIG-middelen. | ||||||||
| Bijstelling SPUK Energiearmoede | Vanaf 2026 wordt Jouwbespaarhulp uitgevoerd door Duurzame Buren. Het is voor Epe geen nieuw initiatief, maar een inhoudelijke doorontwikkeling van het eerdere plan voor de drie gemeenten (Epe, Heerde en Hattem) 'Samen besparen, samen sterker’. Eerder heeft de gemeente Epe vanuit het Rijk middelen ontvangen voor Energiearmoede. Deze middelen worden hiervoor ingezet. | I | € 129.964 | € 129.964 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € -30.013 | € 0 | ||||
| 11. Bestuur en organisatie | ||||||||
| Datalek: lasten burgerzaken | Naar aanleiding van het datalek in maart 2026 zijn inwoners van wie een kopie van een geldig reisdocument is gelekt, aangeschreven met het aanbod om dit document kosteloos te laten vervangen. Het gaat hierbij om zowel paspoorten als identiteitskaarten. In totaal betreft dit maximaal 325 aanvragen. Voor deze aanvragen moeten rijksleges worden afgedragen, terwijl hier geen inkomsten tegenover staan. Voor overige lasten van het datalek wordt verwezen naar programma Overhead. | I | € 17.501 | € 0 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 33.504 | € 0 | ||||
| 12. Algemene dekkingsmiddelen | ||||||||
| Verwerking september- en decembercirculaire 2025 Gemeentefonds | Op basis van de september- en decembercirculaires 2025 is de algemene uitkering 2026 naar boven bijgesteld. De belangrijkste reden voor deze verhoging is de toekenning van ruim € 1,1 miljoen voor Klimaat- en energietaken (CDOKE) in 2026. Deze middelen worden steeds jaarlijks beschikbaar gesteld door het Rijk. De lasten die hier tegenover staan zijn verantwoord onder programma 7 Duurzaamheid. Het netto-effect van de beide circulaires is € 97.000 positief. | I | € 0 | € 1.321.980 | ||||
| Verwerking meicirculaire Gemeentefonds 2026 | Op basis van de meicirculaire 2026 is het bedrag van de algemene uitkering 2026 omhoog bijgesteld naar € 75,8 miljoen. De bijstelling heeft onder andere te maken met de loon- en prijsbijstelling bijstelling (accres) en de hoeveelheidsverschillen (maatstaf inwoners en bijstandsontvangers). Daarnaast zijn er middelen beschikbaar gekomen, onder andere voor de integratie uitkering Participatie en de alleenverdienersproblematiek. Daar tegenover staat de afrekening ruimte onder het BCF- plafond over 2025. Het netto-effect van de meicirculaire voor 2026 is € 12.000 negatief. | S | € 0 | € 323.522 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I | € -86.809 | € -47.500 | ||||
| 13. Overhead | ||||||||
| Datalek | Op 12 maart 2026 zijn er bestanden gestolen van het computernetwerk van de gemeente Epe. De (financiële) afwikkeling van het datalek loopt nog (juni 2026). De grootste kostenposten hebben betrekking op forensisch en dataonderzoek, projectleiding en incidentrespons, juridische en communicatieve ondersteuning, postverwerking en nazorg voor betrokkenen. Het totaalbedrag bestaat voor een deel uit inschattingen (stelposten) voor nog lopende werkzaamheden. De definitieve kosten worden naar verwachting in de zomer vastgesteld. In een later stadium kunnen zich mogelijk nog aanvullende kosten voordoen, maar op dit moment is er geen aanleiding om daar van uit te gaan. | I | € 328.000 | € 0 | ||||
| Overige technische wijzigingen | Technische wijzigingen en wijzigingen kleiner dan € 100.000 | I / S | € 124.646 | € 40.000 | ||||
| Verrekening met reserves (resultaatbestemming) | ||||||||
| Relatie met programma 1 | Onttrekking uit reserve risico's sociaal domein: toename jongeren in jeugdzorg | Dekking van hogere lasten voor jeugdzorg uit de reserve. | I | € 0 | € 830.521 | |||
| Relatie met programma 2 | Onttrekking uit reserve renovatie kunst- en natuurgrasvelden: renovatie sportvelden voetbalcomplex Kweekweg | Bijdrage voor renovatie sportvelden Voetbalcomplex Kweekweg uit de reserve. | I | € 0 | € 67.851 | |||
| Relatie met programma 3 | Onttrekking uit reserve risico's Sociaal Domein: WMO | Dekking van hogere lasten voor WMO uit de reserve. | I | € 0 | € 312.738 | |||
| Relatie met programma 5 | Toevoeging aan reserve realisatiestimulans woningbouw: SPUK Realisatiestimulans | De verwachte uitkering van de SPUK Realisatiestimulans wordt toegevoegd aan de reserve. | I | € 868.000 | € 0 | |||
| Relatie met programma 6 | Onttrekking reserve onderhoud wegen: Wegwerken achterstanden onderhoud wegen. | Eerder zijn middelen in deze reserve opgenomen voor achterstallig onderhoud van wegen. De extra lasten voor 2026 worden uit deze reserve gedekt. | I | € 0 | € 600.000 | |||
| Relatie met programma 6 | Toevoeging aan reserve onderhoud wegen: technische wijzigingen | Technische mutatie met betrekking tot onderhoud wegen. | I | € 10.000 | € 0 | |||
| Relatie met programma 10 | Lagere toevoeging aan reserve BUIG-middelen: financiële effecten BUIG | De stijgende lasten kunnen niet opgevangen worden met het hogere rijksbudget. De oorspronkelijk begrote storting in de reserve (€337.902) wordt hiermee € 282.905 lager en wordt € 54.997. | I | € -282.905 | € 0 | |||
| Relatie met Overhead | Toevoegingen en onttrekkingen reserve ICT investeringen: technische mutaties | Betreft diverse technische mutaties. | I | € 67.000 | € 150.837 | |||
| Eindtotaal mutaties op baten en lasten (incl. verrekening met reserves): | € 6.471.417 | € 6.045.254 | ||||||
| Het totaal aan mutaties op de lasten en op de baten zal verwerkt worden in de begroting 2026. | Saldo: nadeel | -426.163 | ||||||